Huidige leegstand van winkelpanden is combinatie van factoren
Wie in de bekende winkelstraten en -centra van Den Haag en omliggende gemeenten om zich heen kijkt, kan het bijna niet ontgaan dat er sprake is van relatief veel leegstand. Na de coronaperiode herstelde de retailmarkt zich aanvankelijk, maar ondanks de transformatie van veel winkelpanden neemt de leegstand sinds 2024 weer toe.
Nieuwe huurders voor een leeggekomen pand liggen vandaag de dag nu eenmaal niet meer voor het opscheppen. Want het is een publiek geheim dat de ondernemer in de bekende Haagse winkelcentra betere tijden heeft gekend. Een stijging van zowel de kosten, zoals lonen, energie en huur, als de onlineconcurrentie maakt dat een flink aantal winkeliers met pijn in het hart het bijltje erbij neergooide en genoodzaakt was zijn winkel te sluiten.
De jaren dat huurders in de rij stonden voor een vrijgekomen winkelpand lijken nog niet eens zo ver achter ons te liggen. Van leegstand was amper twee decennia geleden nauwelijks sprake, zeker in de bekende en drukbezochte en populaire winkelgebieden van de grote steden. Maar in de loop der jaren kwam van lieverlee de klad erin en doen dichtgeplakte etalages en bordjes ‘te huur’ afbreuk aan de vaak zo eigen en vooral typische sfeer en karakter van een winkelgebied. En een einde aan deze zorgelijke ontwikkeling is volgens kenners in deze speciale tak van de vastgoedmarkt nog lang niet in zicht.
Coronaperiode
De eerste, maar gelijk ook flinke butsen die de retailmarkt opliep was tijdens de coronaperiode. Hoewel de markt ondanks een transformatie van veel winkelpanden zich nadien herstelde, nam de leegstand sinds 2024 weer toe. “Het is een combinatie van factoren”, is de overtuiging van drie door de wol geverfde huisvestingsspecialisten in de regio Haaglanden, die deze middag in het Gardens Business Centre New Babylon hun blik laten schijnen over de ontstane situatie in met name de Haagse binnenstad en andere klinkende winkelstraten als ‘De Fred’. Want over één ding zijn de drie het volkomen eens; leegstand van winkelpanden maakt een winkelstraat nu eenmaal minder aantrekkelijk.
Aangeschoven voor deze ‘ronde tafel’ sessie van Business Haaglanden met als voornaamste item ‘de huidige leegstand in de Haagse winkelgebieden’ is gastheer Jacques Groenewegen, eigenaar van Groenewegen Vastgoed Advies BV en al meer dan dertig jaar werkzaam als makelaar. Hij wordt vergezeld door Steven de Neeff, vastgoedmakelaar bij Local Joe – met de focus bewust gericht op winkelvastgoed – en Onno Reibestein, bekend van Reibestein Bedrijfshuisvesting en commercieel vastgoedspecialist in regio Haaglanden.
Drie heren in dezelfde branche. Op papier dus zogenaamde concurrenten, die in elkaars vijvertje lijken te vissen. Maar in de praktijk is daar niet of nauwelijks sprake van. Of zoals Groenewegen het uitlegt: “We kunnen naast elkaar bestaan, dat is inmiddels wel bewezen. Zelfs in tijden van een overspannen huur- en verhuurmarkt, zoals nu het geval is. Een ieder krijgt de opdrachtgever die hij verdient, is onze ervaring.”
Hoofdpijndossier
Concullega’s De Neeff en Reibestein knikken instemmend. De laatste wil daar nog wel aan toevoegen dat hij inmiddels met zijn 63 jaren heeft geleerd niet met elke opdrachtgever in zee te gaan. “Er moet een klik zijn, direct vanaf het eerste begin”, zegt hij gedecideerd. “Ook al is de deal nog zo mooi, maar zie ik het niet in die persoon zitten, dan ga ik daar niet mee in zee. De jarenlange ervaring leert dat daar vroeg of laat ‘gedoe’ van komt. Ik luister naar het stemmetje in mij.”
Weliswaar is de stagnatie in de verhuur van winkelpanden een hoofdpijndossier, maar de kern van de vraag is, hoe in de loop der jaren de leegstand van winkels is ontstaan. Een van de voornaamste oorzaken ligt volgens het drietal aan de slechte bereikbaarheid. “Met de auto naar de Haagse binnenstad is eigenlijk geen optie meer”, ervaart De Neeff. “Het is vechten om een parkeerplek in de binnenstad.” Reibestein: “Terwijl bij wijze van spreken op ‘spuwafstand’ onder het Malieveld een immens grote parkeergarage ligt, die amper in gebruik is. Onwetendheid? Deels.” En met een knipoog: “Mensen zijn nu eenmaal van nature een tikkeltje eigengereid en gaan ervan uit wel een plekje te vinden. Na een uur vruchteloos zoeken zijn ze het zat en keren gefrustreerd huiswaarts. Wat een leuk dagje-uit had moeten worden, eindigt met een fikse kater. De kans dat deze man of vrouw op korte termijn weer een poging waagt, is klein. Conclusie; het is slecht voor het imago voor Den Haag dat graag prat gaat op zijn ideale uitgaans- en winkelstad.” De Neeff: “En het is er zeker niet beter op geworden toen onlangs nog eens 24 parkeerplaatsen aan de Prinsessewal werden opgeofferd. Dit draagt er niet aan bij.”
“Het parkeerprobleem geldt niet alleen voor de Haagse binnenstad”, benadrukt Groenewegen. “Eigenlijk kun je in de meeste winkelstraten nauwelijks nog je auto kwijt. Dat geldt voor de Fred, Reinkestraat, of de Theresiastraat, om maar een paar voorbeelden te noemen. Terwijl de winkelier heel graag de automobilist ziet komen. Die besteedt namelijk in de regel nu eenmaal meer dan iemand die met de fiets of openbaar vervoer komt. Door die huidige ontwikkelingen zie je ook langzaamaan een veranderend beeld ontstaan in de winkelcentra. De retail maakt plaats voor andere ‘business’, zoals een orthodontistenpraktijk, of een IT-kantoor. Maar ook showrooms van grote elektronica- en energiebedrijven. Voor de verhuurder is dit natuurlijk een prima alternatief.”
Beleving
Maar er spelen meer zaken, die de leegstand in winkelgebieden hebben versneld. De zogenaamde veranderde consumentenvoorkeuren – de enorme switch van het traditioneel winkelen naar het online shoppen met name door de jeugd, zeker ten tijde van de coronacrisis – zijn niet te onderschatten factoren. En niet alleen in Den Haag, leegstaande winkelpanden zijn volgens recente onderzoeken een wereldwijd probleem.
Sombere tijden dus voor de makelaar in vastgoedland? De drie heren schudden bijna tegelijkertijd ‘neen’ met hun hoofd. “We blijven positief en zullen ons product op een of andere manier anders moeten aanprijzen”, glimlacht Reibestein. En tot slot Groenewegen: “Hoe je het wendt of keert, winkelen wordt door mensen nog altijd als een beleving ervaren en dat zal altijd zo blijven.”
Tekst; André Buurman
