Een nalatenschap met een zwart randje

COLUMN Michaël Lentze,
Notaris en Registermediator,
Ellens & Lentze

Als notaris-mediator zijn we betrokken bij het leven van de geboorte tot en met de dood. We vieren vrolijke momenten met onze cliënten en we steunen hen in moeilijke tijden. Doordat we zo betrokken zijn, weten we ook dat niet alles altijd even mooi en netjes is. Wel helpen we iedereen alles mooi en netjes op te lossen. Wanneer opeens blijkt dat vader en moeder royaal hebben geleefd van zwart geld bijvoorbeeld.

Box 4

De Belastingdienst rekent met drie boxen, maar iedereen weet dat er nog een vierde box is: de zwarte doos met het zwarte geld. Vaak ergens geparkeerd in het buitenland en meestal verzwegen voor zelfs de intieme kring. 

Een voorbeeld 

Drie volwassen kinderen benaderden ons voor de afwikkeling van de nalatenschap van hun laatst overleden ouder. Ze kijken terug op een rijke jeugd. Veel exotische vakanties, een vakantiehuis op Ibiza en altijd voldoende geld voor vertier. Ze hebben het goed gehad. Ze verwachtten dan ook een royale erfenis te krijgen. Niet per se nodig, maar wel leuk om hun kinderen ook met eenzelfde luxe te kunnen overspoelen. 

Er werden wat spullen verkocht, maar, heel vreemd, er bleek minder vermogen te zijn dan de verwachting was. Er was niet zoveel om liquide te maken en er ontstond ruzie. Twee van de drie erfgenamen wilden uitzoeken waar al het geld gebleven was. Eentje stond erop het vakantiehuis te verkopen en het daarbij te laten. Hij bleek als enige op de hoogte te zijn van de tegoeden die zijn ouders, lang geleden alweer, op een buitenlandse rekening hadden geparkeerd.

Tijdens de mediation moest eerst het onderlinge wantrouwen worden weggenomen. Wil die leuke broer er met al het geld van onze ouders vandoor? De levensstijl van vader en moeder kon simpelweg nooit gefinancierd zijn met hun pensioen, de huur van een van hun huizen of het, bekende, vermogen dat zij hadden opgebouwd. Zoveel was nu wel helder. Wat betekent dit soort informatie nu precies? 

Duidelijk is in ieder geval dat tegenwoordig weinig echt verborgen blijft. Alles komt een keer naar boven. Ook het geheime spaarpotje van pa en ma. Uiteraard was dat potje met zwart geld nooit opgegeven bij de fiscus. En wat moet iemand dan als erfgenaam? Zwijgen en rennen, zoals die leuke broer van plan was? 

Het enige wat u kunt doen is het gevonden Box 4-geld alsnog opgeven en afspraken maken over hoe dat belast wordt. Er zijn gespecialiseerde fiscalisten die u daarbij helpen. Welk deel wordt voor de erfbelasting meegenomen en welk deel is voor de inkomstenbelasting van belang bijvoorbeeld? 

De kinderen uit ons voorbeeld hebben er uiteindelijk gezamenlijk voor gekozen open kaart te spelen. Eerst met elkaar, toen met ons en ten slotte met de Belastingdienst. De fiscus heeft een spijtoptantenregeling toegepast, zodat de erfenis alsnog netjes kon worden afgewikkeld. Ze hebben zodoende in ieder geval een flinke boete weten te voorkomen én ze zijn een paar spannende anekdotes rijker.

En u?

Wat doet u met uw zwarte geld? 

Als notaris en registermediator kom ik veel verschillende mensen tegen. Verschillende mensen die vaak in eenzelfde situatie zitten. Uiteraard zijn de situaties die ik beschrijf geanonimiseerd en opgebouwd uit alle verschillende ontmoetingen. Maar ik hoop dat mensen zich herkennen in mijn verhalen en realiseren dat er ook voor hun situatie praktische oplossingen zijn.