Den Haag groeit en vernieuwt

‘Bouwen om bij de tijd te blijven’

De Rotterdamsebaan wordt begin februari geopend. Dat betekent niet dat verantwoordelijk wethouder Anne Mulder (VVD, onder meer Gebiedsontwikkeling) het rustig krijgt. De ontwikkeling van de gebieden rond de Haagse stations CS, Hollands Spoor en Laan van NOI en de Binckhorst zet zich onverminderd voort.

Den Haag groeit.  De stad telde eind 2020 545.000 inwoners. Naar verwachting zijn dat er 620.000 over twintig jaar. Wethouder Anne Mulder kijkt uit naar nieuwe projecten die dit jaar in gang worden gezet om de bevolkingsgroei op te vangen. Want al die Hagenaars moeten ergens wonen. Dat terwijl nu al sprake is van een woningtekort in Den Haag. Niet voor niets worden in rap tempo wooncomplexen gebouwd. Zo transformeren de Binckhorst en de Laakhavens langzaam van industrie- en bedrijventerreinen naar wijken waar wordt gewoond en gewerkt. 

Centraal Innovatie District

Het hele gebied van de Binckhorst en aan de andere kant bij het Centraal Station richting Koekamp, vormt het Centraal Innovatie District, CID. In het Den Haag van 2040 ziet Mulder dit hele gebied als  het verlengde van het stadscentrum. “Doordat het centrum en het CID op elkaar worden aangesloten, verdubbelt het centrum van Den Haag,’’ stelt Mulder. 

Op de Binckhorst worden in de komende jaren vijfduizend woningen gebouwd. Dankzij een rijkssubsidie in de vorm van een woningbouwimpuls en het vertrek van de Haagse Asfaltcentrale kunnen 2500 woningen versneld worden gebouwd. Aan de Binckhorstlaan – waar voorheen het hoofdkwartier van de Koninklijke Luchtmacht was gevestigd en het braakliggende terrein in de buurt – verrijst hoogbouw. Ook rond het Maanplein komen woningen.

“De koopkracht in de omgeving neemt daarmee toe,’’ zegt Mulder. “De bedrijvigheid willen we ook daarom houden.’’ Idee is dat die bedrijvigheid ook wordt uitgebreid. Daarvoor worden bedrijfsverzamelgebouwen bijgebouwd. Naast de Caballerofabriek wordt het bedrijfsverzamelgebouw de Titaan gebouwd. En er komt ruimte voor nieuwe horeca. 

Verderop, bij Hollands Spoor ziet Mulder ook nog plaats voor nieuwe hoogbouw. De wethouder vindt langs het spoor en rond de Megastores ruimte voor woningbouw. De Waldorpstraat wordt vernieuwd en autoluw gemaakt. Voor de leefbaarheid wordt groen aangelegd, zodat wijkbewoners de gelegenheid krijgen te recreëren. 

Verkeer

Meer inwoners betekent meer verkeer. Maar bouwen in de stad betekent ook werken met bestaande wegen. Verbreden van wegen is in een stad minder snel gedaan dan in weidse poldergebieden, maar de wethouder opent in februari de Rotterdamsebaan. De nieuwe toegangsweg mondt uit in de Binckhorst. 

Om de extra grote verkeersstromen die met de extra bebouwing in de stad gepaard gaan op te vangen, zet de gemeente in op verbetering van het openbaar vervoer. Er is hoogwaardig openbaar vervoer (HOV) gepland in de vorm van een lightrail tussen Voorburg en Den Haag. Hoe de lijnen exact gaan lopen, is nog onduidelijk. Daarnaast stimuleert Den Haag fietsen met bijvoorbeeld de aanleg van nieuwe (snel-)fietspaden. En Mulder hecht veel waarde aan goed bereikbare stations zodat het gemakkelijk wordt met het OV van en naar het werk te reizen. “Hollands Spoor bijvoorbeeld is nu van twee kanten goed bereikbaar doordat er twee volwaardige entrees zijn aangelegd.’’

Veel projecten worden tegelijkertijd uitgevoerd. “Logistiek vraagt dat om veel afstemming.’’ Want niet alleen in het gebied Binckhorst en Laakhavens vindt een transformatie plaats. Het gebied bij het Centraal Station wordt eveneens verder aangepakt. 

Aan de zijkant van CS vlakbij het tramstation, ligt naast het pand van het ministerie van Onderwijs, Cultuur & Wetenschap (OC&W) aan de Rijnstraat op de hoek met de Bezuidenhoutseweg de Bellevue-locatie. Het zijn de laatste lage gebouwen in de omgeving waarin onder meer woningcorporatie Staedion het hoofdkantoor heeft. De panden worden gesloopt. In de plaats ervan komen twee woontorens met ruimte voor liefst twaalfhonderd woningen en ook 4800 kantoren. Aan de overzijde, op het Koningin Julianaplein wordt eveneens de lucht in gebouwd. “Hoogbouw is een middel om de groei van de stad te kunnen opvangen,’’ zegt Mulder.  

Studeren

Bij wonen, werken en recreëren hoort ook studeren. Den Haag gaat dat element de komende jaren uitbreiden. Zo gaat de Universiteit van Leiden uitbreiden in Den Haag. Een deel wordt gehuisvest bij de Haagse Hogeschool. “En bij het Prins Bernhardviaduct ontstaat een kenniscluster van overheden en delen van de universiteit van Leiden,’’ zegt Mulder die in december een intentieovereenkomst tekende voor de uitbreiding van de Leidse universiteit in de Hofstad.

Alle plannen bij elkaar laten volgens Mulder zien dat Den Haag de grootste stadsontwikkeling van het land doormaakt. Hoeveel de totale transformatie kost, is afhankelijk van de investeerders. “Maar het project op de locatie Bellevue kost 200 miljoen euro. Dat is een grote investering voor de stad. Die komt mede tot stand met Rijkssubsidie. En de gemeente faciliteert particuliere initiatieven.’’

Karakter

Ondanks alle veranderingen behoudt Den Haag haar karakter belooft Mulder. Zo komt er dan wel meer hoogbouw bij Den Haag centraal, de gevel van het pand aan de Bezuidenshoutseweg 3 blijft behouden. Het gebouw zelf is al eens verbouwd, maar het gezicht is oorspronkelijk en heeft de gemeentelijke monumentale status. Volgens de gemeente is de gevel van algemeen belang voor Den Haag ‘vanwege zijn schoonheid en architectuurhistorische waarde’. Het gebouw uit 1907 in renaissancestijl is van architect Van Liefland. 

De gemeente ziet het als een zeldzaam voorbeeld van architectuur gebaseerd op de 16-e eeuwse Loire-renaissance architectuur. Daarbij is het een van de weinige bouwwerken van Van Liefland die bewaard zijn gebleven. 

Bijzonderheden zoals deze geven een stad authenticiteit. Dat sluit stadsvernieuwing niet uit. Mulder: “Als stad willen we bij de tijd blijven. De bevolking groeit. We willen niet dat inwoners zoals in de jaren ’60 massaal de stad verlaten en naar bijvoorbeeld Zoetermeer vertrekken. Verpaupering ligt dan op de loer. In plaats daarvan willen wij een levendige stad. Dat is ook goed voor het bedrijfsleven.’’